Connect with us

Blog

Enis Erdem Yurdatapan: Bir Problemi Girişime Nasıl Dönüştürebilirsiniz? – 1

startup girişim enis erdem yurdatapan

Bir girişimin başarılı olması için en önemli kriter nedir? Enis Erdem Yurdatapan girişimcilerin üründen ziyade problem çözmeye odaklanması gerektiğini belirtiyor ve SCQA metodu ile girişimcilere objektif bir değerlendirme yolu açıyor. Keyifli okumalar.

“Girişimciliğe, girişimci gibi düşünmeye yeni başlayan insanlar, çoğunlukla akıllarına gelen fikirler üzerinden planlarını yapar ve ona göre girişim kurmaya çalışırlar. Hâlbuki bu durum daha yolun başında ilk hatayı yapmalarına sebep olur. Çünkü bir girişimin başarılı olup, müşterilerinin gönlünü fethedebilmesi için üretilen fikirden ziyade önemli bir problemi çözmeye odaklanmış olması gerekir.

Prof. Dr. Erhan Erkut: Girişimcilikten Başka Çaremiz Yok

Enis Erdem Yurdatapan: Gerçek Problemi Tespit Etmek Gerekiyor

Yani burada demek istediğim, aklınıza gelen bir fikir başarılı olmasa dahi yeni bir fikir ve çözümle tekrar deneyebilirsiniz. Fakat müşterinin gerçek problemini tespit etmeden, doğrulamadan üreteceğiniz bu fikirler, kurulan girişimlerin %90’ının başarısız olduğunu ve battığını düşündüğümüzde, başarılı olan %10’luk dilime giremeyecektir. Şu anda hayatımızda vazgeçilmez durumda olan WhatsApp ve Facebook gibi girişimleri düşündüğümüzde, ortak özelliklerinin insanların çok önemli problemlerini çözmeye odaklandığını rahatlıkla söyleyebiliriz. WhatsApp, hızlı, güvenli ve ücretsiz bir şekilde haberleşememe; Facebook ise anılarımızı dijital ortamda paylaşamama problemimizi çözüp hayatımızda çok önemli bir boşluğu doldurarak milyar dolarlık girişimler oldular.

Bir girişim kurarken tespit edilen problemin öneminden kısaca bahsettikten sonra, bu problem üzerine giderek nasıl girişiminizi kurabileceğinizi anlatmak istiyorum. Geçtiğimiz yıl katıldığım ve girişimciliği bir hayat felsefesi olarak benimseme önemli katkısı bulunan İTÜ Ginova Çetin Ceviz Girişimcilik Yarışması’nda SCQA metodu (Bir başka ismiyle ‘Minto Piramit Prensibi’) ile tanıştım. Metodun baş harfleri “Situation, Complication, Question ve Answer” kelimelerini temsil ediyor. Yani “Mevcut Durum, Problem, Soru ve Cevap”. Bu metodolojinin temelinde müşterinin problemini, bu problemi çözmek için neler yaptığını (Ne kadar uğraştığı da çok önemli) tespit edip, bunlara yönelik ürün/hizmet geliştirmek yatıyor. Whatsapp ve Facebook üzerinden örneklemek gerekirse:

Girişimcilere Özel: En Çok Kullanılan Girişimcilik Jargonları

WhatsApp

Situation (Mevcut Durum): İnsanlar SMS ile mesajlaşıyorlar.

Complication (Problem): Hem vakit kaybı oluyor hem de aynı anda birden çok kişiyle konuşamıyorlar.

Question (Soru): Ne yapmak gerekiyor?

Answer (Cevap): Online, birden çok kişinin aynı anda anlık mesajlaşabildiği bir uygulama geliştirmek (WhatsApp)

Facebook:

Situation (Mevcut Durum): İnsanlar fotoğraflarını bastırıp albüm haline getirip, eve gelen misafirlere gösteriyorlar.

Complication (Problem): Anlık olarak çekilen fotoğraflar tanıdıklara gösterilemiyor.

Question (Soru): Ne yapmak gerekiyor?

Answer (Cevap): Online, kullanıcıların fotoğraflarını paylaşabileceği ve arkadaşlarının anlık olarak görüp etkileşime girebileceği bir platform (Facebook)

Yukarıda verdiğim iki SCQA örneğinden de anlaşılacağı üzere hem WhatsApp hem de Facebook, insanların çözmek için çok efor harcadığı ve kendileri için önemli olan problemlere çözüm getirerek büyük başarı elde ettiler.

SCQA metodunu kendi girişimimize nasıl uygulayabiliriz diye soracak olursanız, cevabı çok basit. Aşağıda bahsedeceğim uygulamayı, ekip halinde yapıldığında çok daha verimli olduğunu düşündüğüm için ekibe göre anlatacağım. Eğer isterseniz, tek başınıza da SCQA metoduyla çalışabilirsiniz.

Girişimci Olmak İçin Ne Zaman Adım Atmalısınız?

Adım 1: A4 kağıdı, post-it ve keçeli kalemlerinizi hazırlamak

Bu çalışmayı yaparken beyninizi ve düşüncelerinizi ne kadar özgür bırakabilirseniz o kadar fayda sağlarsınız. Post-it tam da burada devreye giriyor. Aklınıza gelen her şeyi hızlıca post-it‘lere yazıp duvarınıza/masanıza yapıştırmak ve dilediğinizde yerini değiştirmek, üretiminize önemli ölçüde fayda sağlıyor. Keçeli kalemin esprisi ise ucu kalın olduğu ve bir post-it‘e en fazla 10-15 kelime yazılabildiği için sizi verimli olmaya zorlaması. Bu post-it’lere yazdıkça girişiminiz için en doğru kelime ve cümleleri seçmeye başlayacak ve özetinizi ise A4 kâğıdına yapıştırabileceksiniz. A4 kâğıdınızı ise önceden SCQA için birer satır ve üçer kolon olacak şekilde 4*3 olarak bölüp hazırlamanız gerekiyor.

Adım 2: Çalışmak istediğiniz alan ile ilgili beyin fırtınası yapmak

Bu çalışmaya yaparken alanı biraz daraltmak adına, bir ana konu seçmek faydalı oluyor. Eğer ki hali hazırda bir alan düşündüyseniz burayı pas geçip, bir sonraki adıma geçebilirsiniz. Düşünmediyseniz ve SCQA metodunu deneyimlemek istiyorsanız ekip arkadaşlarınızla birlikte aklınıza gelen alanları hızlıca konuşup birini seçebilirsiniz.

Sermayesizlik, Girişiminize Engel Olmasın: Girişimcilere Üç İpucu

Adım 3: Seçtiğiniz konu ile ilgili problemleri sıralamak

Bu adımla birlikte herkes bireysel olarak yazmaya başlıyor ve daha sonra birleştiriliyor. Bu noktada amaç ise herkesin tek başına düşünmesini sağlayarak üretkenliği arttırmak. Bu çalışma konuşarak birlikte yapılırsa belli bir noktada birbirinden etkilenme çok fazla oluyor ve üretkenlikten git gide uzaklaşılıyor.

Her bir ekip üyesi en az üç problem seçiyor ve her bir problemi ayrı post-it’e yazıyor. Beş dakika sonunda yazılan problemler ortaya koyulup aynı maddeler tekilleştirilerek listeleniyor. Listeleme yapıldıktan problemleri oylama aşamasına geçiliyor. Her ekip üyesinin üçer oy hakkı oluyor ve en önemli gördükleri problemler için ilgili post-it’e nokta (Dot Voting) koyuyorlar (Üç oylarını tek bir probleme de üç ayrı probleme de verebilirler). Bu oylama işlemini, yine yukarda belirttiğim gibi kişiler birbirinden bağımsız olarak düşünüp yapıyorlar. Oylama işlemi bittikten sonra en çok nokta koyulan üç problem seçilip A4 kâğıdına complication (problem) kısmına yapıştırılıyor.

Öğrenilmiş Dersler: Bu 10 Girişimcilik Hatasını Yapmayın

Adım 4: İnsanların bu problemleri nasıl çözmeye çalıştıklarını yazmak

Ekip üyeleri, 3. adımda belirlenen üç problemin hepsi için ayrı ayrı insanların o problemi nasıl çözmeye çalıştıklarını yazıyorlar. Beş dakika sonunda yazılan tüm maddeler tekilleştirilerek oylama yapılmaksızın A4 kâğıdında Situation (Mevcut Durum) satırında ilgili problemlerin üzerine yerleştiriliyor. Bu aşama ile ilgili en önemli konu insanların mevcut durumda seçtiğiniz problemleri çözmek için çok çaba harcaması gerektiği. Eğer öyle değilse ve bu aşamayı yazmakta zorlanıyorsanız bir önceki adımda yazdığınız problemleri tekrardan gözden geçirmekte fayda var demektir.

Bonus Adım: Üzerinde çalıştığınız alanla ilgili trendleri araştırmak

Bu konu SCQA metodunun ana maddelerinden biri değil fakat çalışmayı yaparken üzerinde düşünülürse oldukça faydalı oluyor. Örnek vermek gerekirse, Yemeksepeti’nden önce insanlar ya telefonla sipariş veriyor ya da restorana gidip yemek yiyorlardı. Bu da zaman kaybına sebep oluyordu. Yemeksepeti ile birlikte hızlıca akıllı telefonumuzdan sipariş verip yemeğimizi yiyebiliyoruz.

Problemi ve insanların bu problemi çözmek için çok uğraştığını düşünürsek Yemeksepeti’nin kurulması çok mantıklıydı ve nitekim büyük başarı sağladı. Fakat örneğin o zamanlar Türkiye’de internet kullanımı git gide azalsaydı veya akıllı telefonlar piyasaya çıkmasaydı Yemeksepeti bu kadar başarılı olabilir miydi? Muhtemelen cevap hayır olurdu. Çünkü her ne kadar doğru bir problem tespit edilmiş ve insanlar bu problemi çözmek için önemli bir çaba sarfediyor olsa da girişimi ilgilendiren trendler başarıya giden yolda oldukça önemli.

Aynı Hataları Tekrarlamayın: Girişimler Neden Başarısız Olur?

Adım 5: Problemleri, insanların mevcut çözümlerini ve trendleri düşünerek girişim fikirleri üretmek

Bu adımda ekip üyeleri bir önceki adımlarda yazdıkları problemleri, mevcut çözümleri ve trendleri düşünerek her bir problem için ayrı girişim fikirleri üretiyorlar. Yine beş dakika içerisinde her bir kişi aklına gelen çözümleri post-it’lere yazıyor ve en son çözümler tekilleştirilerek A4’ teki yerini alıyor.

Adımlar Startup 1 Startup 2 Startup 3
Situation Problem 1’e mevcut çözümler Problem 2’ye mevcut çözümler Problem 3’e mevcut çözümler
Complication Problem 1 Problem 2 Problem 3
Trend (Bonus) Problem 1 odağında trendler Problem 2 odağında

trendler

Problem 3 odağında trendler
Question Ne yapmamız gerekiyor?
Answer Problem 1’i

çözen fikirler

Problem 2’yi

çözen fikirler

Problem 3’ü

çözen fikirler

SCQA çalışmasının sonunda yukarıdaki tablonun benzerini A4 kağıt üzerinde hazırlamış olmanız gerekiyor.

Bir Problemi Girişime Nasıl Dönüştürebilirsiniz? – 2

Adım6: Müşteriyle test edilecek iş fikrini seçmek

Sonuç SCQA tablosu oluşturulduktan sonra, her bir ekip üyesi en hoşuna giden ve müşteriyle test etmek istediği iş fikri için oy kullanıyor. En çok oy alan iş fikri seçiliyor.

Bu adımlar tamamlanıp iş fikri seçildikten sonra bir girişim için çok önemli olan müşteri görüşmeleri kısmına geçiliyor ve çalışmayı yaparken düşündüklerimizin ne kadarı doğru, bu alanda girişim kursak başarılı olabilir miyiz sorularının cevabını, potansiyel müşterilerimizden alıp ona göre hareket ediyoruz.

Bu yazımda, gerçek ve insanlar tarafından çözülmek için çok uğraşılan problemler üzerine iş fikri geliştirmenin öneminden ve uygulamalı olarak deneyimleyebileceğiniz SCQA metodundan bahsettim.

Müşteri görüşmelerinin nasıl yapılması gerektiğini, görüşmelerden sonra hangi aksiyonların alınacağını ve girişim kurma yolunda bir sonraki adımların neler olduğunu ise dergimizin Eylül sayısında anlatmaya çalışacağım.

Girişimcilik dolu bir hayat yaşamanız dileklerimle.”

Enis Erdem YURDATAPAN

* Bu makale Proje Yönetim Dünyası dergisinin 20.sayısında yayınlanmıştır.

Yapay Zekaya Güvenmek Ya Da Güvenmemek

Enis Erdem Yurdatapan Kimdir?

Enis Erdem Yurdatapan, 6 Nisan 1993 İzmit doğumludur. 2011 yılında başladığı ODTÜ İstatistik Bölümü’nde akademik olarak başarılar yakalayamamasına ve çok zorlanmasına rağmen 2017’de mezun olmayı başarabilip, ING Bank Global Yeni Mezun Programı’nda IT Departmanı’nda çalışmaya başlamıştır. Yaklaşık 5 aydır ING İnovasyon Merkezi ile ING Bank’ın Startup ilişkilerini yöneten iki kişiden biri olan Enis Erdem Yurdatapan, girişimcilik kavramını üniversitede katıldığı kariyer kamplarıyla ve dinlediği seminerlerle benimsemeye başlamış olup, hem kurum içi hem de kurum dışı birçok proje yürütmüştür.

2018’in başlarında İTÜ Ginova’nın düzenlediği Çetin Ceviz Girişimcilik Yarışması’nı ekibiyle birlikte kazanmış ve Berlin Girişimcilik Ekosistemi’ni 5 gün boyunca keşfetme imkânı elde etmiştir. Yine aynı yarışmanın ödülüyle İTÜ Çekirdek Ön Kuluçka Programı’nda 7 hafta boyunca eğitim alıp 20’nin üzerinde mentor görüşmesine katılmıştır. Bunların haricinde dünyada 500’den fazla şehirde faaliyet gösteren Startup Grind’ın İstanbul Topluluk Yöneticisi’dir. Her ay ülkenin en başarılı girişimcileriyle ortalama 100 kişinin katıldığı söyleşiler düzenleyip, sosyal medyada da yine girişimcilerle yapılan röportajları ve güncel haberleri paylaşan hesapların başındadır. Bir diğer iş olarak ise Türkiye’deki üniversite öğrencilerine erken yaşta girişimcilik mantalitesi ve tecrübesi kazandırma hedefi olan ve bu doğrultuda Türkiye’nin dört bir yanındaki öğrencilere yönelik girişimcilik maratonları ve hızlandırma programı düzenleyen University4Society’de de topluluk yöneticisi olarak çalışmaktadır. Gönüllü olarak yaptığı son iş ise Facebook’un yazılımcıların teknik gelişimini ve networkünü arttırmayı amaçlayan Developer Circle İstanbul’u yönetmektir.

Girişimcilik ruhunu yaşayan ve bulunduğu ortamlara farklı bir yenilik getirmeyi alışkanlık haline getiren Enis’in en büyük hedefi global anlamda topluma büyük fayda sağlayacak Startup’lar kurmaktır.

Yetişmiş Yazılımcıları Türkiye’de Tutamıyoruz

Yorum Yapmak İçin Tıklayın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.