Connect with us

Politika

Darbenin Üzerinden 40 Yıl Geçti: 12 Eylül’ün Kanlı Bilançosu

Kenan Evren 12 eylül askeri darbe

12 Eylül 1980 tarihinde yaşanan, askeri darbenin üzerinden tam 40 yıl geçti. Kanlı süreçte 650 bin kişi gözaltına alındı, 517 kişiye idam cezası verildi.

12 Eylül sabahı TRT radyosunda dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren imzalı, Milli Güvenlik Konseyi “bir numaralı” bildirisinin okunmasıyla, demokrasiye darbe resmen ilan edildi.

12 Eylül Darbesinde ABD Rolü: ‘Bizim Çocuklar Başardı’

BBC Türkçe tarafından 2 yıl önce ilk kez kamuoyuna yansıyan ABD Dışişleri Bakanlığı belgeleri, darbe sürecinde ordu ile ABD arasındaki yazışmaları gün yüzüne çıkarmıştı.

Eski Amerikan İstihbarat Teşkilatı (CIA) ajanı Paul Henze’e atfedilen “Bizim çocuklar başardı” (Our boys did it) sözleri, yıllar sonra doğrulandı.

Dönemin ABD Ankara Büyükelçisi James Spain, darbeden birkaç saat sonra ABD’ye bir not gönderiyor ve askeri liderleri iyi tanıdıklarını, Türkiye’nin gerek dış politika gerekse de savunma politikalarının değişeceği yönünde endişe yaratacak bir neden olmadığını söylüyor.

* Görüntüler “Çemberimde Gül Oya” dizisine aittir.

12-eylul-erdal-eren

17 Yaşındaki Erdal Eren Yaşı Büyültülerek İdam Edildi

Darbe öncesinde bir askeri inzibat erini öldürdüğü iddiasıyla tutuklanan 17 yaşındaki Erdal Eren, 19 Mart 1980’de idama mahkum edildi. Darbeci Evren’in Erdal Eren için söylediği “Asmayalım da besleyelim mi?” ve yıllar sonra söylediği “Elim titremedi” sözleri hafızalardaki yerini hala koruyor.

Eren’in idam kararı, Yargıtay tarafından iki kez iptal edilmesine rağmen, Milli Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla ve de yaşı büyütülerek 13 Aralık 1980’de Ankara Ulucanlar Cezaevi’nde infaz edildi.

12 eylül hürriyet ordu yönetime el koydu

Salgın Büyük Hız Kazandı: ‘Kısıtlama İçin Artık Çok Geç’

61 Anayasası Uygulamadan Kaldırıldı

Darbe sonucunda Süleyman Demirel’in Başbakan olduğu hükümet görevden alındı, Türkiye Büyük Millet Meclisi lağvedildi ve 1970 sonrasında değiştirilen 1961 Anayasası ise uygulamadan kaldırıldı.

Milli Güvenlik Konseyi’nin üyelerini belirlediği Danışma Meclisinin hazırladığı anayasa, 1982’de gerçekleştirilen referandumda yüzde 92 “evet” oyu alarak yürürlüğe geçirildi.

Siyasi partiler lağvedildi, parti liderleri önce askeri üslerde gözetim altında tutuldu, ardından yargılandı.

İşte acı dolu, 12 Eylül 1980 darbesinin rakamlarla bilançosu…

12 eylül Mamak cezaevi

CHP’li Yönetici Açıkladı: Muharrem İnce Neden İhraç Edilmiyor?

98 Bin 404 Kişi ‘Örgüt Üyesi Olmak’ Suçundan Yargılandı

  • 650 bin kişi gözaltına alındı.
  • 1 milyon 683 bin kişi fişlendi.
  • Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.
  • 7 bin kişi için idam cezası istendi.
  • 517 kişiye idam cezası verildi.
  • Haklarında idam cezası verilenlerden 50’sinin cezası infaz edildi.
  • 71 bin kişi TCK’nin 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı.
  • 98 bin 404 kişi “örgüt üyesi olmak” suçundan yargılandı.
  • 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu için işten atıldı.
  • 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.
  • 30 bin kişi “siyasi mülteci” olarak yurtdışına gitti.
  • 300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.
  • 171 kişinin “işkenceden öldüğü” belgelendi.
  • 937 film “sakıncalı” bulunduğu için yasaklandı.
  • 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.
  • 3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hakimin işine son verildi.
  • 31 gazeteci cezaevine girdi.
  • 300 gazeteci saldırıya uğradı.
  • 3 gazeteci silahla öldürüldü.
  • Gazeteler 300 gün yayın yapamadı.
  • 13 büyük gazete için 303 dava açıldı.
  • 39 ton gazete ve dergi imha edildi.
  • Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi.
  • 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.
  • 14 kişi açlık grevinde öldü.

Muharrem İnce: Akşener Sayesinde Cumhurbaşkanı Adayı Oldum