Bizi Takip Edin

Ekoloji

Orman Yangınları Nasıl Önlenir?

orman yangınları Ayhan küyük

Orman yangınları özellikle duygusal bir konudur çünkü ekonomik ve ekolojik hasara ek olarak hayvan ve insan yaşamı da genellikle risk altındadır.

AYHAN KÜYÜK | Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de son derece büyük, hızlı ve geniş bir alana yayılan orman yangınlarının meydana gelmesi, iklim değişikliğinin etkilerini gösteren işaretleri vermektedir.

Türkiye’nin orman ve çalılık alanları, yüzyıllar boyunca düzenli olarak yangın ekosistemlerinden etkilenmiştir. Ancak yangın ve iklim araştırmacılarının uzun zamandır işaret ettikleri ‘yangın mevsimi’nin tüm yıla yayıldığını ortaya koymuştur. Buna ek olarak küresel iklim değişikliği ile artan kuraklığın, zemindeki suyu eksiltmesi ve aşırı derecede oluşan güçlü rüzgarların olumsuz etkileri ile hassaslaşan orman ekosistemi son derece büyük, hızlı ve geniş bir alana yayılan orman yangınların oluşmasına sebep olmaktadırlar.

Yangından Sonra Termik Santral Bölgesi: Ören Hayalet Şehre Döndü

Orman Yangınları Nasıl Gelişebilir?

Bir orman yangını her şeyden önce iki şeye ihtiyaç duyar: son derece yanıcı malzeme ve kıvılcım, bir köz parçası veya onu ateşleyen bir alev. Yangını ateşleyen ilk kıvılcım, doğal koşullar altında özellikle nadirdir. Bu yüzden insan etkisi olmadan orman yangınları nadiren meydana gelir. Olası bir doğal neden, örneğin uzun süreli kuraklıktan sonra bir fırtına ardından yıldırımlardır. Alevler daha sonra bitkinin kuru kısımlarını tutuşturabilir. Günümüzde ister kasıtlı isterse de yanlışlıkla olsun, orman yangınlarının % 98’i insan kaynaklıdır. Bunlar;

Bağ ve bahçede temizliği veya anız yangınları,

Sönmemiş sigara izmaritlerinin dikkatsizce atılması,

Sönmemiş kamp, piknik veya çoban ateşleri ,

Sıcak havalarda Fosfor içeren mühimmat kalıntıları,cam parçaları

Kasıtlı veya terör nedeni çıkarılan yangınları sayabiliriz.

Peki Hangi Yakıt Özellikle Tehlikelidir?

Sadece bir kıvılcım veya bir köz parçasından yangın başlatmak için iyi yakıt gerekir. Ormanda, çok kuru bitki artıkları esas alınır. Bazı otlar alev almanın en kolay yoludur. Bunu genellikle kuru otlar, kuru iğneler ve küçük dallar takip eder. Bu nedenle yoğun çim örtülü iğne yapraklı ormanlar özellikle yangın riski altındadır. Öte yandan kuru yapraklar için genellikle daha büyük bir alev gerekir ve en kuru ölü odun bile sadece alevler belirli bir boyuta ulaştığında alev alır. Bir yangın gerçekten devam ederse, bitkinin neredeyse tüm bölümlerini ve hatta yerdeki humus ve kökleri etkileyebilir.

Yangın genellikle önce kolayca yanıcı maddeleri yakar. Şansla, bu yanıcı malzeme sadece küçük bir alanda mevcutsa, böylece yangın daha fazla yayılmaz ve kendi kendine söner. Ancak genç bir çam ormanında çok sayıda küçük ölü ağaç varsa, o zaman ateş, zemin bitkisinden ölü odun üzerine yayılabilir ve nihayetinde ağaç tepelerine yayılabilir. Bu tür taç yangınları genellikle önemli ölçüde daha şiddetlidir, daha büyük hasara neden olur ve kontrol edilmesi zemin yangınlarından daha zordur. Taç yangınları özellikle iğne yapraklı ormanlarda büyük rol oynamaktadır.

Uzmanlar 3 Yıl Önce Uyarmıştı: ‘Bilimin Işığında Ormanın Çağrısı’

Orman Yangınları Nasıl Önlenir?

Bilerek veya kazayla orman yangınlarına neden olan insanlar olduğundan, bazı orman yönetimleri bilgi ve işaretlere güvenir. Ancak orman yangınları riski konusunda farkındalığı arttırmak yeterli değildir.

Onları etkili bir şekilde önlemenin birkaç yolu vardır: Orman yangınları riski ağacın türüne bağlıdır. Özellikle reçineli kozalaklı ağaçlarda ve özellikle çam ağaçlarında risk yüksektir. Bu nedenle servi, kavak, yalancı akasya veya meşeden yapılmış orman yangını koruma şeritleri, bazı büyük ölçekli çam ormanlarına yollar boyunca dikilebilir. Genel olarak, orman yangınlarının önlenmesi için, düşük orman yangını riski olan ağaç türlerinin veya karma ormanların kuruluşu tavsiye edilir.

Küçük örtü yangınlarının yayılmasını önlemek için, 15-20 metre genişliğinde orman yolları boyunca bir toprak şeridini yanıcı malzemeden temizlemek çoğu zaman yangının çıkışını önleyebilir. Bazen, ormanda açılan yangın emniyet yolları daha büyük orman alanlarında ana rüzgar yönüne dik açılarla da oluşturulur. Bu şekilde, olası orman yangınları önlem olarak belirlenir.

Ormanlarda yangın emniyet şeritler ve yollarından bağımsız olarak, orman yollarının düzenli bakımı önemlidir. Bir yangın durumunda, yangın söndürme araçların yangının kaynağına hızlı ve kolay bir şekilde ulaşmak için iyi geliştirilmiş rotalara ihtiyacı vardır. Orman yollarınızın bakımı her yangın sezonu başlamadan orman yönetimleri tarafından çok dikkatli bir şekilde yapılır.

Her zaman ve her yerde olmamak koşulu ile tıpkı böcekler, mantarlar ve diğer birçok tehdit gibi, orman yangınları da bazı bölgelerde ormanın doğal döngüsünün bir parçasıdır. Aslında olumlu etkileri olabilir. Doğal olarak orman yangınlarının olduğu ormanlarda, örneğin, bir orman yangını sonrası koşullara en uygun şekilde uyarlanmış özel bitkiler, böcekler ve diğer küçük hayvanlar vardır. Örneğin, tohumları sadece bir yangından sonra çimlenmeye başlayan ağaç türleri vardır. Yani birçok tohum yüksek ısıya ihtiyaç duyar.

Lütfen Özellikle Bu Yaz Mevsimi Dikkatli Olalım!

Çünkü Orman yangınları insanlar için büyük bir güvenlik riski oluşturabilir, ciddi ekonomik hasara neden olabilir ve günler hatta saatler içinde yüzyıllar boyunca büyüyen büyük orman parçalarını yok edebilir.

Aman çok dikkat diyoruz!

İklim Değişikliği, Sel ve Taşkınların Olumsuz Etkisini Artıracaktır!