Bizi Takip Edin

Genel

Çin’in Kömürü Finanse Etmeme Kararı, 44 Kömür Santrali Projesini Etkiliyor

kömür santrali

Çin’in yurtdışındaki kömür santrali projelerine sunduğu finansmanı sonlandıracağına dair açıklaması, küresel ölçekte kömür talebindeki artışın 1,1 milyar ton daralması ve Çin’in kamu finansmanıyla yapılması planlanan 44 kömür santralinin kullanım ömrü boyunca atmosfere salacağı 8 milyar tonluk CO2 emisyonunun önlenmesi anlamına geliyor.

Küresel Enerji Takipçisi (Global Energy Monitor, GEM) tarafından güncellenen ve dünya genelinde kömür santrallerine ve madenlere sağlanan kamu finansmanını takip etmek üzere geliştirilen Küresel Kömür Kamu Finansmanı Takipçisi, Çin’in denizaşırı kömür finansmanını sonlandırma taahhüdünden, toplamda 42.220 megavat (MW) kurulu güçteki 44 kömür santralinin etkileneceğini gösteriyor. Bu durum, kullanım ömrü boyunca toplamda 130 milyar ABD doları tasarruf sağlamanın yanı sıra, küresel ölçekte kömür talebindeki yıllık artışta 30 milyon ton daralma anlamına geliyor. Santrallerin toplam kullanım ömrü hesaba katıldığında kömür talebindeki azalma 1.100 milyon tona denk geliyor.

Türkiye’de Rüzgar ve Güneşten Elektrik Üretimi, İthal Kömüre Göre Çok Daha Ucuz

Çin’in Kararı 44 Kömür Santrali Projesini Etkiliyor

GEM’in yeni güncellenen kömür kamu finansmanı haritası, Çin yönetiminin yurtdışında yeni kömür santralleri inşa etmeyi durdurma taahhüdünün, bu ülkelerde planlanan kömür santrallerinin geleceğine yönelik riskleri ortaya koyuyor.

Çin’in denizaşırı ülkelerdeki kömür santrallerine kamu finansmanı sağlamayacağına yönelik taahhüdü, Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından geçtiğimiz salı günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda sunuldu. Bu haberi, cuma günü Bank of China’nın 1 Ekim 2021 itibariyle Çin’in yurtdışında yeni kömür santrali ve madencilik projelerine finansman sağlamayacağına yönelik açıklaması takip etti.

GEM tarafından Eylül 2021’de gerçekleştirilen çalışma, günümüzde kamuya ait Çin kurumlarının kamu finansmanı sunmak üzere değerlendirdiği ve toplam 42.220 MW kurulu güce sahip 44 kömür santrali bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu santrallerin, Çin’in taahhüdünden etkilenmesi olası görünüyor. Planlanan projeler, Asya, Afrika, Güney Amerika ve Doğu Avrupa’da yer alan yirmi ülkede bulunuyor.

C40: ‘Kömürlü Santraller, Kentlerde Çeyrek Milyon Erken Ölüme Neden Olabilir’

Projelerin İptal Edilme Riski Bulunuyor

Çin’in açıklaması, kömür santrallerinin yapılması için farklı finansman seçenekleri bulunmamasından dolayı, 44 kömür santralinin tamamını iptal edilme riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Japonya ve Güney Kore, bu yılın başında, kömürden elektrik üretimine yönelik denizaşırı kamu finansmanını sonlandırma taahhüdünde bulunmuştu.

Planlanan projelerden beş tanesinin finansmanının Bank of China tarafından gerçekleştirilmesi düşünülüyordu. Bu nedenle, belirtilen projelerin finansmanının gelecek hafta gibi kısa bir zaman sarfında iptal edilme riski bulunuyor.

44 kömür santrali, belirtilen yirmi ülkede planlama aşamasında bulunan ve toplamda 103.000 MW kurulu güçteki proje stokunun %40’ından fazlasını temsil ediyor. Kömür santrallerinin iptal edilmesi durumunda, santrallerin kullanım ömrü boyunca, 50 milyar ABD doları inşaat maliyeti ve 80 milyar ABD doları yakıt ve işletme maliyeti olmak üzere 130 milyar ABD doları aşkın maliyetten tasarruf sağlanması öngörülüyor.

Çin’in Afrika kıtasında planlanan kömür santrallerinin baş finansörü olması sebebiyle, belirtilen santrallerin iptal edilmesi, bu kıtada planlanan kömürlü santrallerin yarıya düşmesi anlamına geliyor.

3 Ülke ‘Yeni Kömür Santrali Yok’ İttifakına Katılabilir

Projelerin iptal edilmesi Kenya, Madagaskar ve Fildişi Sahilleri’nde yapılması planlanan yeni kömür santrallerinin tamamını ortadan kaldırıyor. Bu durum, üç ülkenin Birleşmiş Milletler girişimi olan ve ülkelerin yeni kömür santrali inşa etmesini durdurmaya yönelik taahhüdünü içeren “Yeni Kömür Santrali Yok” ittifakına katılmasını uygun hale getiriyor.

Asya kıtasında yer alan ve bu durumdan etkilenen ülkelerde, Çin tarafından sunulacak kamu finansmanı ile gerçekleştirilmesi planlanan santrallerin iptal edilmesi durumunda, bu ülkelerde planlanan kömür proje stoku %40 azalıyor. Asya kıtasındaki etkilenen ülkeler arasında Bangladeş ve Moğolistan başı çekiyor. Bunun temel sebebi olarak, belirtilen iki ülkede planlanan kömür santrallerinin %90’ının inşasının Çin kamu finansmanıyla gerçekleştirilmesi belirtiliyor. Bu durum, Bangladeş ve Moğolistan’ı “Yeni Kömür Santrali Yok” ittifakına dahil olmalarına uygun hale getiriyor. Günümüzde, dünya genelinde planlanan kömür santralleri sıralamasında, Bangladeş altıncı, Moğolistan ise sekizinci sırada yer alıyor.

Çin’in açıklamasının, küresel kömür piyasası üzerinde önemli etki yaratması bekleniyor. Etkilenen yirmi ülkenin birçoğu, santrallerde kullanılan kömürün büyük bölümünü ithal ediyor. Belirtilen yirmi ülkenin, 2019 yılında küresel ölçekte santrallerde kullanılan toplam kömür ithalatının %10’una denk gelen, 130 milyon ton kömürü ithal ettiği görülüyor.

44 kömür santralinin iptali durumunda, bu ülkelerin gelecekteki kömür talebinde her yıl yaklaşık 30 milyon ton azalma öngörülüyor. Bu durumun, kömür ihracatı yapan ülkelerin beklentilerine darbe vurması bekleniyor. Küresel ölçekte kömür talebindeki artış öngörüsü, 44 santralin kullanım ömrü boyunca tüketeceği 1,1 milyar tonluk kömürün ortadan kalkmasıyla daralıyor. Bu daralma, yaklaşık 8 milyar ton karbondioksitin atmosfere salımının önlenmesi anlamına geliyor.

Türkiye’deki Kapasite Fazlası Kömür Santralleri Kamu Kaynaklarını Tüketiyor

COP26 Öncesinde Ana Odak Haline Gelmesi Bekleniyor

GEM tarafından gerçekleştirilen Küresel Kömür Santrali Takipçisi’ne göre, inşa edilen yaklaşık 97.000 MW ve planlama aşamasındaki 163.000 MW’lik kurulu güçteki kömür santrali ile Çin, halen dünyada planlanan ve inşaat aşamasındaki en fazla projeye sahip ülke. Çin’in ülke içerisinde planladığı santrallere yönelik kamu finansmanı, verdiği taahhüt kapsamında yer almıyor. Bu konunun, Glasgow’da gerçekleşecek 26. Taraflar Toplantısı (COP26) öncesinde ana odak haline gelmesi bekleniyor.

Birleşmiş Milletler Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC), küresel ısınmayı 1,5°C ile sınırlandırmak için, kömürden elektrik üretiminin 2040 yılına kadar sonlandırılması gerektiğini vurguluyor.