Bizi Takip Edin

Ekoloji

‘Karadeniz Bölgesi’nde Her Zaman Sel Oluyor Demek, İklim İnkarcılığıdır’

Doğanay Tolunay

Prof. Dr. Doğanay Tolunay sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlarla, Doğu Karadeniz’de yaşanan selin sebeplerini değerlendirdi.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi’nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay, yaşanan sellerin hem iklim değişikliğinin hem de yapılaşma sorunu ile birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.

Selleri sadece iklim değişikliğine bağlamanın kolaycılık olduğunu belirten Tolunay, ‘Karadeniz Bölgesi’nde zaten her zaman sağanak yağış ve sel oluyor’ demenin ise iklim inkarcılığı olacağını ifade etti.

Prof. Dr. Doğanay Tolunay: ‘Sadece İklim Değişikliğine Bağlamak Kolaycılıktır’

Tolunay’ın açıklamaları şu şekilde:

“Doğu Karadeniz’e yaşanan sellerin nedeni iklim değişikliği mi yoksa dere/taşkın yataklarındaki yapılaşma, hafriyatin (yol, maden, hes vb) dere yataklarına dökülmesi mi? Konuları tartışılıyor. Hemen söyleyeyim her ikisi de.

Sadece tek bir yağışa odaklanarak bu iklim değişikliği değildir, daha önceden de seller olmuştur, daha şiddetli sağanak yağışlar olmuştur denirse büyük resim gözden kaçırılmış olur.

Hem Karadeniz bölgesinde hem de Türkiye’de uzun dönemde sellerde artış olmuştur. Bunun nedeni sıcaklık artışının buharlaşma/terlemenin artması, sıcak hava kitlelerine daha fazla su buharının bulunmasıdır. Böylece dağların denize bakan yamaçlarında sağanak yağışlar artmaktadır.

Rize ve Artvin Sel Altında: ‘1974’ten Beri Böylesini Görmedik’

Sıcaklıkların 50 Dereceye Ulaştığı Dubai’de Yapay Yağmur Yağdırıldı

‘İklim Değişmeye Devam Edecek’

  • Dere/taşkın yataklarındaki yapılaşmalar
  • Hatalı yapılan köprüler, menfezler
  • Eğimli alanlardaki ormanların çay veya fındıklıklara dönüştürülmesi
  • HES, maden ve yollardan çıkan hafriyatların dere yataklarına boşaltılması
  • Dere ıslahı adı altında derelerin betonlaştırılması 

gibi faktörler kırılganlıkları arttırmaktadır. İklim değişikliğini azaltmak için fosil yakıt kullanımını azaltmak, ormansızlaşmayı ve doğal ekosistemlerin tahribatını önlemek, enerji yoğun sanayiden vazgeçmek, tarım ve hayvancılık kaynaklı salımları azaltmak gerekli.

Ancak bunlar yapılsa dahi iklim değişmeye devam edecek. Bunun için de uyum çalışmalarına gerek var. Sellere karşı alınabilecek uyum önlemleri de kırılganlıkları arttıran ve yukarıda özetlenen hatalı arazi kullanımları önlemek ile başlar.

Selleri sadece iklim değişikliğine bağlamak, son 100 yıldaki en fazla yağış şeklindeki açıklamalar kolaycılılıktır, Karadeniz bölgesinde zaten her zaman sağanak yağış ve sel oluyor demek ise iklim inkarcılığıdır.”

Doğanay Tolunay